Ma Trận BCG Là Gì? Phân Tích Với Ma Trận Boston

Những chiến lược marketing khác nhau sẽ mang lại khả năng tiếp cận khách hàng khác nhau cho doanh nghiệp.

Nhiều phương pháp được áp dụng, hỗ trợ xây dựng chiến lược marketing hiệu quả. Ma trận BCG được sử dụng nhiều, giúp người làm marketing phân tích về sự tăng trưởng và thị phần.

Bản chất của ma trận BCG là gì? Vai trò của ma trận BCG có ý nghĩa như thế nào? Phân tích với ma trận Boston cần thực hiện như thế nào hiệu quả? Mọi thắc mắc sẽ được chia sẻ qua bài viết dưới đây.

Tìm hiểu về ma trận BCG

Với người làm marketing, ma trận BCG được nhắc đến và sử dụng phổ biến. Công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp xây dựng các chiến lược kinh doanh, tiếp thị và marketing hiệu quả. Hiểu rõ về bản chất ma trận BCG sẽ giúp bạn đọc áp dụng một cách hiệu quả.

Ma trận BCG là gì?

Trước tiên, bạn đọc cần hiểu rõ về khái niệm thuật ngữ ma trận BCG là gì? Để hiểu và xác định vai trò trong chiến lược marketing.

BCG là viết tắt của Boston Consulting Group – Chiến lược kinh doanh được xây dựng bởi nhóm nghiên cứu Boston BCG nhằm định hướng xây dựng chiến lược tăng trưởng thị phần cho một loại sản phẩm/ dịch vụ bất kỳ.

Ma trận Boston (BCG)
Ma trận Boston (BCG)

Ma trận Boston phân tích và định hướng giúp doanh nghiệp đánh giá được thị phần, cơ hội tiềm năng đầu tư hay nguy cơ rủi ro để quyết định ra mắt sản phẩm hay loại bỏ để tránh thua lỗ. Cụ thể, ma trận BCG sẽ phân tích 2 yếu tố quan trọng:

  • Thị phần trên thị trường (Market share): Xác định mức thị phần của sản phẩm trên thị trường là cao hay thấp.
  • Triển vọng phát triển (Market Growth): Đánh giá tiềm năng và cơ hội phát triển của sản phẩm trên thị trường.

Bài viết liên quan:

Vai trò và ý nghĩa của ma trận BCG

Ma trận boston được áp dụng khá nhiều trong quá trình xây dựng kế hoạch marketing, ra mắt sản phẩm của một doanh nghiệp. Ý nghĩa của ma trận boston mang lại cho doanh nghiệp được thể hiện rõ ràng với:

  • Phân tích mô hình ma trận boston giúp doanh nghiệp phân bổ nguồn lực tài chính, nhân sự một cách hiệu quả, tránh lãng phí.
  • Ma trận mang đến cái nhìn chi tiết, những lát cắt nhỏ giúp đánh giá hiệu quả trong tổng quan thị trường rộng lớn và nhiều vấn đề của doanh nghiệp đang gặp phải.
  • Ma trận Boston là thước đo, đánh giá năng lực tạo ra doanh thu, lợi nhuận của sản phẩm mới ra mắt trên thị trường. Hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp để đạt được doanh thu và lợi nhuận cao.

Ma trận BCG ít có giá trị dự báo cho tương lai, nhưng đánh giá thực tại một cách chính xác. Đồng thời tập trung đánh giá những giá trị nội tại, bên trong doanh nghiệp hơn là những giá trị từ môi trường bên ngoài.

Bên cạnh đó, ma trận boston cũng có những sai sót dựa trên những giả định từ mô hình mà marketer cần làm rõ để giảm thiểu ảnh hưởng, thiệt hại.

Ma trận BCG
Ma trận BCG

Phân tích cấu trúc ma trận Boston có gì đặc biệt?

Ma trận boston là ma trận về tăng trưởng và thị phần, với nhiều yếu tố cấu thành bên trong, hỗ trợ quá trình phân tích, lên chiến lược. Cùng phân tích ma trận boston một cách chi tiết để hiểu rõ ứng dụng của BCG như thế nào?

Cấu trúc ma trận BCG gồm 4 phần chính được xây dựng trên biểu đồ trục tung và trục hoành, tương đương với thị phần và tăng trưởng. Tại đó 4 phần chính cấu thành ma trận boston bao gồm:

SBU ngôi sao

Đây là giai đoạn sản phẩm đang có thị phần và cả tốc độ tăng trưởng cao. Nếu duy trì được trong thời gian đủ đài, ngôi sao sẽ phát triển thành con bò sữa. Hầu hết các sản phẩm trong giai đoạn này đều có tiềm năng phát triển, cạnh tranh và bứt phá trong thời gian dài.

Trong giai đoạn này, doanh nghiệp cần đầu tư, phát triển thúc đẩy chiến lược marketing, tiếp thị sản phẩm để tăng doanh thu, tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn. Hoạt động kinh doanh trong giai đoạn này sẽ là tiền đề cho quá trình phát triển tiếp theo, là trở thành con bò sữa.

SBU bò sữa

Đây là giai đoạn sản phẩm có những điều kiện thuận lợi, đang trên đà phát triển chiếm lĩnh thị phần và tốc độ tăng trưởng cao. Thời điểm, sản phẩm bắt đầu đi vào tâm trí khách hàng, có tính cạnh tranh cao nhưng cũng có những dấu hiệu bảo hão, tốc độ tăng trưởng chậm dần.

Yêu cầu trong giai đoạn này, doanh nghiệp giảm bớt chiến lược truyền thông, tiếp thị mà tập trung và vấn đề bán hàng. Thực hiện các chính sách tri ân, chăm sóc khách hàng để xây dựng nhóm khách hàng trung thành. Giai đoạn tiêu tốn ít chi phí hơn nhưng mang lại lợi nhuận cao và ổn định.

SBU dấu chấm hỏi

Giai đoạn sản phẩm có tính cạnh tranh thấp, tốc độ tăng trưởng chậm. Đây là giai đoạn khởi đầu của những sản phẩm mới được ra mắt trên thị trường.

Giai đoạn này cần đánh giá đúng tiềm năng của sản phẩm, đầu tư đúng mức với số vốn lớn, để thúc đẩy sản phẩm cạnh tranh và tiếp cận khách hàng tiềm năng hiệu quả.

SBU con chó

Giai đoạn cuối cùng trong vòng đời của một sản phẩm. Tại thời điểm này, sản phẩm có tính cạnh tranh yếu, thị phần cũng nhỏ bị thu hẹp do nhiều đối thủ mới ra mắt, tốc độ tăng trưởng chậm và suy thoái. 

Giai đoạn khó khăn để vực dậy thị phần và tốc độ tăng trưởng ban đầu. Do vậy, doanh nghiệp cần thực hiện các chiến lược xả hàng, giảm giá để xử lý hàng tồn kho, chuẩn bị cho chiến lược kinh doanh và ra mắt sản phẩm mới.

Tỷ lệ tăng trưởng của thị trường - Theo BCG
Tỷ lệ tăng trưởng của thị trường – Theo BCG

Cách xây dựng ma trận Boston hiệu quả

Có thể thấy, ma trận boston là một vòng đời của sản phẩm, từ lúc mới ra mắt đến khi suy thoái và nghiên cứu sản phẩm mới thay thế.

Áp dụng ma trận boston giúp doanh nghiệp xác định được giai đoạn, xây dựng chiến lược cụ thể cho từng thời điểm để lợi nhuận tối ưu. Xây dựng ma trận Boston như thế nào hiệu quả?

Với mỗi sản phẩm, người làm marketing, quản lý cần xây dựng biểu đồ và ma trận phù hợp. Ma trận BCG được thể hiện bằng biểu đồ với trục tung – tăng trưởng của thị trường, trục hoành là thị phần sản phẩm.

Đặt SBU ở các góc phần tư khác nhau trên trục tung và trục hoành. Ví dụ như:

  • SBU con bò ở góc phần tư số 3
  • SBU con chó ở góc phần tư số 4
  • SBU dấu chấm hỏi ở góc phần tư số 1
  • SBU ngôi sao ở góc phần tư số 2

Tại đó, góc phần tư số 1 với dấu chấm hỏi sẽ là điểm khởi đầu. Sản phẩm tiềm năng được đầu tư đúng mức sẽ phát triển thành ngôi sao.

Khi môi trường kinh doanh thuận lợi sẽ trở thành con bò và sau quá trình phát triển sản phẩm sẽ có dấu hiệu suy thoái, trở thành sản phẩm cần được thay mới.

Lưu ý khi áp dụng ma trận Boston

Ma trận boston áp dụng cho nhiều doanh nghiệp trong phát triển một sản phẩm. Tuy nhiên, ma trận cũng có những hạn chế mà khi áp dụng người dùng cần lưu ý:

  • Triển vọng phát triển thị trường có thể sẽ không mô tả hoàn toàn chính xác về toàn bộ tính hấp dẫn của thị trường.
  • Thị phần – market share sẽ mô tả cơ hội và khả năng tạo ra tiền của sản phẩm trên thị trường.
  • Người làm marketing cần chú ý đến nhiều yếu tố, không chỉ tập trung và triển vọng và thị phần, sẽ làm giảm hiệu quả đánh giá phân tích tiềm năng phát triển của sản phẩm.
  • Mỗi sản phẩm sẽ có quy trình và vòng đời khác nhau. Do vậy, ma trận Boston không phải là tiêu chuẩn duy nhất mà marketer nên áp dụng trong xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm.

Mô hình ma trận BCG sẽ mang lại những phân tích, đánh giá giúp marketer nhận định về tiềm năng, cơ hội phát triển, đầu tư hiệu quả.

Bên cạnh đó, có những hạn chế mà người dùng cần nắm rõ để áp dụng ma trận boston mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp.

Hy vọng chia sẻ trên dây sẽ hữu ích giúp bạn đọc hiểu về ma trận BCG là gì?

Trân trọng cảm ơn!

Công Ty CP. Nef Digital

  • Trụ sở: Số 11 Hà Kế Tấn, Thanh Xuân, Hà Nội
  • VPGD: Tầng 6 -Tòa nhà 272 Nguyễn Lân, Thanh Xuân, Hà Nội
  • Hotline: 0246655 2266
  • Website: https://nef.vn
  • Email: Admin@nef.vn – Sales@nef.vn